Chính phủ Việt Nam đã thông qua quy định mới về việc xử lý hành chính đối với người nước ngoài bị trục xuất. Nghị định số 59/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 21 tháng 2 năm 2026. Văn bản này thiết lập các quy định nghiêm ngặt về việc trục xuất người vi phạm và hệ thống quản lý sinh trắc học bắt buộc.
Quá hạn visa và lệnh cấm nhập cảnh
Giờ đây, quyết định trục xuất được liên kết trực tiếp với thời gian lưu trú bất hợp pháp:
- Dưới 16 ngày: Vi phạm được coi là không đáng kể. Phạt tiền đến 2 triệu đồng. Thông thường, người vi phạm được phép nộp phạt và xuất cảnh mà không bị cấm trở lại.
- Từ 16 đến 90 ngày: Phạt tiền từ 5 đến 20 triệu đồng. Cảnh sát có quyền khởi xướng thủ tục trục xuất với lệnh cấm nhập cảnh từ 1 đến 3 năm.
- Hơn 90 ngày: Trục xuất và đưa vào “danh sách đen” trong thời hạn từ 5 năm trở lên là bắt buộc.
- Hơn 180 ngày: Phạt tiền đến 40 triệu đồng và trục xuất với lệnh cấm trở lại Việt Nam đến 10 năm hoặc vĩnh viễn.
Trục xuất vì làm việc bất hợp pháp và vi phạm có hệ thống
Ngoài việc quá hạn visa, việc trục xuất được áp dụng bắt buộc đối với:
- Lao động trái phép: Những người làm việc không có giấy phép lao động (Work Permit), làm việc bằng visa du lịch, hoặc những người có hoạt động không phù hợp với giấy tờ sẽ bị trục xuất ngay lập tức.
- Vi phạm có hệ thống: Người nước ngoài có hành vi vi phạm hành chính tương tự hai lần trở lên sẽ bị trục xuất. Điều này liên quan đến các hành vi vi phạm trật tự công cộng nghiêm trọng, quy tắc đăng ký hoặc luật giao thông đường bộ. Tuy nhiên, luật pháp vẫn cho phép xem xét các tình tiết giảm nhẹ (có gia đình là công dân Việt Nam hoặc tình trạng sức khỏe nghiêm trọng).
Quy trình diễn ra như thế nào
- Trách nhiệm tài chính: Tất cả các chi phí trục xuất và vé máy bay do người vi phạm hoặc bên mời chi trả. Nếu ngân sách Việt Nam chi trả cho việc trục xuất (trong trường hợp khẩn cấp), việc nhập cảnh sẽ bị cấm vĩnh viễn cho đến khi hoàn trả khoản nợ cho nhà nước gấp đôi.
- Kiểm soát lưu trú: Chính quyền có thể cấm người vi phạm rời khỏi nơi cư trú hoặc yêu cầu họ ở tại một địa điểm được chỉ định (bao gồm cả các trung tâm chuyên biệt) cho đến khi xuất cảnh.
- Thu giữ giấy tờ: Hộ chiếu được lưu giữ tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh và chỉ được giao cho chủ sở hữu bởi nhân viên cảnh sát trực tiếp tại sân bay.
- Quản lý sinh trắc học: Quét võng mạc và vân tay bắt buộc ngăn chặn việc nhập cảnh bằng hộ chiếu mới với thông tin đã thay đổi.
Việt Nam đang chuyển sang chính sách kiểm soát nghiêm ngặt hơn các quy định về di cư. Các biện pháp mới nhằm ngăn chặn việc làm bất hợp pháp và hạn chế sự hiện diện của những người đã sống ở Việt Nam nhiều năm, bỏ qua chế độ thị thực. Chính phủ muốn làm rõ: Việt Nam chào đón khách du lịch và các chuyên gia hợp pháp, nhưng việc vi phạm luật pháp có hệ thống giờ đây sẽ dẫn đến việc trục xuất bắt buộc và lệnh cấm nhập cảnh dài hạn.