Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) đã chính thức nâng cấp quan hệ song phương lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Quyết định này được đưa ra vào ngày 29 tháng 1 tại Hà Nội sau cuộc hội đàm giữa Chủ tịch nước Việt Nam, ông Võ Văn Thưởng, và Chủ tịch Hội đồng châu Âu, ông Charles Michel.
Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên trong ASEAN đạt được cấp độ hợp tác ngoại giao này với EU. Hiện nay, EU nằm trong số các đối tác quan trọng của Việt Nam, cùng với Trung Quốc, Hoa Kỳ, Ấn Độ và Nga.
Nền tảng kinh tế cho sự xích lại gần nhau là Hiệp định Thương mại Tự do (EVFTA). Sau năm năm thực hiện, kim ngạch thương mại hai chiều đã tăng hơn 1,5 lần: từ 45 tỷ USD năm 2019 lên 74 tỷ USD (sơ bộ) vào cuối năm 2025. Trong 11 tháng đầu năm 2025, tổng giá trị thương mại đạt 66,8 tỷ USD.
Để thúc đẩy hơn nữa sự phát triển của mối quan hệ, hai bên đã nhất trí đẩy nhanh việc phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ Đầu tư (EVIPA). Điều này sẽ tạo ra một khuôn khổ pháp lý để thu hút vốn châu Âu vào các dự án của Việt Nam.
Các lĩnh vực hợp tác chính:
- Khoa học và Công nghệ: Khởi động các chương trình hợp tác trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và công nghệ cao. Điều này sẽ cho phép Việt Nam phát triển các dự án kỹ thuật số của riêng mình, sử dụng các phát triển hiện đại của châu Âu.
- Đầu tư và Nguyên liệu: EU quan tâm đến Việt Nam như một trung tâm sản xuất chất bán dẫn và khai thác kim loại hiếm. Đổi lại, Việt Nam sẽ có quyền tiếp cận công nghệ để hiện đại hóa ngành công nghiệp của mình.
- Giao thông và Cơ sở hạ tầng: Phát triển các cảng biển và mở rộng mạng lưới tàu điện ngầm (bao gồm tuyến số 3 tại Hà Nội). Đồng thời, dự kiến sẽ khai trương các chuyến bay thẳng mới giữa EU và Việt Nam.
- Năng lượng và Môi trường: Chuyển đổi các nhà máy sang sản xuất thân thiện với môi trường. EU sẽ giúp Việt Nam phát triển năng lượng mặt trời và gió để hàng hóa Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn của châu Âu.
- An ninh: Hợp tác trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ biên giới biển. Hai bên khẳng định lập trường chung về bảo vệ tự do hàng hải ở Biển Đông trên cơ sở luật pháp quốc tế.
- Ngư nghiệp: Làm việc để gỡ bỏ "thẻ vàng" của EU (hạn chế xuất khẩu thủy sản). Điều này sẽ đơn giản hóa việc kiểm tra hải quan và cho phép Việt Nam cung cấp cá vào thị trường châu Âu mà không gặp rào cản.
Trong thời gian tới, hai bên sẽ bắt đầu xây dựng một kế hoạch hành động chi tiết để thực hiện tất cả các thỏa thuận đã đạt được.